Michael Gratovich, gitarist

Zit ik ter voorbereiding/bij wijze van voorpret (straks tijdens- en napret) op een reis naar Polen Boreslav Prus’ beroemde roman De pop te lezen, wordt er op bladzijde 14 door de verteller bekendgemaakt dat er bij een personage een gitaarkoffer onder zijn bed ligt. De roman speelt zich af rond 1880, en ineens besef ik dat ik geen idee heb hoe gitaren er in die tijd uitzagen of hoe ze klonken.

In mijn hoofd begon de geschiedenis van de gitaar ergens bij de jazz, blues en later rock ’n roll in de Verenigde Staten van de 20e eeuw. Dat er in het Warschau van de late 19e eeuw ook mensen gitaar speelden, is niet iets waar ik me dagelijks mee bezighoud. Tot nu.

Ik besluit toch maar eens wat onderzoek te doen en stuit op het volgende filmpje van de gitarist Michael Gratovich, die volgens de begeleidende tekst op een Franse gitaar uit 1810 (!!!) speelt. Prachtige, oorstrelende muziek, die wat mij betreft veel meer dan de 9968 views verdient die ze tot nu gekregen heeft. Oordeel zelf. Die gitaar mag er trouwens ook zijn.

Over de uitspraak van het woord ‘vanille’

Van de uitspraak van het woord ‘vanille’ kan ik ’s nachts wakker liggen. Niet écht natuurlijk, maar het leek me wel een pakkende beginzin.

Ik heb eigenlijk altijd ‘vaa-nie-juh’ gezegd en voor mijn gevoel is dat ook de correcte uitspraak. Toch hoor ik hier thuis meestal ‘va-niel-juh’ en dat vind ik dan weer een stuk minder klinken. Het klinkt een beetje als ‘ik verniel je’ en dat is gewoon niet iets wat je zegt als je iemand de liefde wilt verklaren of iets dergelijks. Ook als je een muntje voor de campingdouche nodig hebt, klinkt de vernielvariant eerder als een uiting van agressie dan van genegenheid of naastenliefde.

Dat gezegd hebbende, misschien kan hier nog verandering in gebracht worden door een of andere liedjesschrijver of taalvirtuoos. Ik kan me zomaar voorstellen dat een carnavalskraker ‘Ik wou een ijsje met vanielje (maar ik duwde, en toen viel je)’ tot de mogelijkheden behoort.

Lava

Ik wil niet nostalgisch doen maar
ook ík verlang soms
terug naar de tijd dat een ijsje nog een kwartje kostte, hoewel,
nee, er waren wel kwartjes maar een ijsje was duurder;
een gulden toch wel op z’n minst, één vijftig misschien.

THE FLOOR IS LAVA heette nog gewoon
voetje van de vloer en
bij het koekhappen checkte niemand het suikergehalte.

ijsjes vroeger

Verhuizen

Hier stapelde je sferen
timmerde tranen
schoof drukwerk voor je uit;
las aktes en contracten
aan elkaar voor
wie er de zin van zag.

De dozen overnemen
heeft altijd iets zieligs.
Je past je aan aan
reeds gemaakte markeringen als
‘kookboeken keuken’ en
‘romans, anderstalig’;
dat scheelt schrijfwerk
en zoeken naar een stift.

Helaas…
de vorige eigenaren, hoe kundig ook,
taalden niet naar woordkunst rond het Praxis-logo.
Zelf vind je zo’n doos een prima plek
voor onstoffelijkheden.

Hoewel…

De glimlach van een kind past niet
in een doos en
zat toch al in een lied.

‘George Michael didn’t sing live tonight!’

Ik geloof dat ik ergens wel eens een column heb gelezen waarin de schrijver aangaf aan een soortgelijk syndroom te lijden als waar ik het hier over wil hebben: gePersonaliseerde Geleende Aforismen. Je hoort wel eens soundbites in je leven die je om de een of andere manier bijblijven, hoewel je geen idee hebt waarom precies. Ik heb dat met het zinnetje ‘George Michael didn’t sing live tonight!’

Ik heb dat zinnetje niet bedacht. Het werd op 14 november 1996 in Londen uitgesproken door zanger en songschrijver Bryan Adams, om precies te zijn tijdens een interview na de die avond opgenomen en live uitgezonden MTV Europe Music Awards. Over die gebeurtenis wil ik het zometeen nog hebben. Eerst nog even over hoe het werkt met zo’n gePersonaliseerd Geleend Aforisme (PGA). Een willekeurig stukje taal (dus niet noodzakelijkerwijs een levenswijsheid) dat je ooit ergens gelezen of gehoord hebt kan zich op bepaalde momenten in je leven aan je opdringen.

Met het genoemde voorbeeld werkt het bij mij als volgt.

Een collega heeft iets fantastisch onder de knie gekregen bij dansles, maar in plaats van dat hij het betreffende danspasje in de bedrijfskantine aan jou en je andere collega’s demonstreert, laat hij er een filmpje van op zijn telefoon zien: ‘George Michael didn’t sing live tonight!’

Er wordt in de aankondiging van een overzichtstentoonstelling van een historisch zeer belangrijke kunstschilder aangekondigd dat er nog nooit zoveel toonaangevend werk van deze schilder tegelijk op een plek aanwezig is geweest, maar eenmaal aangekomen bij de kamer waar het beroemdste werk zou moeten hangen, blijkt er alleen een (slechte) replica aanwezig te zijn: ‘George Michael didn’t sing live tonight!’

Je krijgt een rondleiding door een fantastische hippe bierbrouwerij die bekend staat om één heel lekker hoppig biertje, maar bij de aansluitende borrel blijkt dat ene biertje noch op de tap, noch op de fles aanwezig te zijn en moet je het doen met de inferieure laag-alcoholische variant: ‘George Michael didn’t sing live tonight!’

Zowel het optreden van Bryan Adams (absoluut aan alle kanten – dus zowel instrumentaal als vocaal – 100% live) als dat van George Michael (lijkt inderdaad behoorlijk playback) zijn keurig in hun geheel op Youtube terug te vinden, maar helaas, van het bewuste interviewtje met eerstgenoemde geen spoor. Ook tekstueel lijkt er niets van terug te vinden op internet. Ik ben bang (of ben ik er juist stiekem trots op?) dat dit dus een zeer persoonlijk, uniek aforisme is, dat ik verder met geen sterveling op aarde deel. Waarom is het me eigenlijk überhaupt bijgebleven? Dat weet ik denk ik nog wel. Bryan Adams had iets sympathieks en oprechts, waar George Michael enigszins schuw was. Het leek de eerlijke Adams daadwerkelijk aan het hart te gaan dat muziek live gespeeld dient te worden voor het publiek, of dat nou in de kroeg op de hoek is of voor miljoenen tv-kijkende Europeanen. En daar had en heeft ie een punt.

hqdefault