ei bakvorm pistool

Lieve lezer,

Graag had ik op deze plek iets leuks, geks, grappigs of vrolijks geschreven, zoals jullie dat (dacht ik toch) van mij gewend zijn. De laatste keer dat ik het checkte was ik in elk geval geen negatieve, fulminerende, spammende web-troll. Die zelfkennis heb ik dan toch ook nog wel.

Er komt echter een moment dat zelfs een blije dodo als ik in de verleiding komt om zich tot bovengenoemd gedrag te verlagen. Dat moment leek even aan te breken toen ik in een niet nader te noemen winkel het onderstaande voorwerp zag hangen:

Ik weet niet wat ik stuitender vind: dat we na duizenden jaren beschaving tot de conclusie zijn gekomen dat we dít, een compleet nutteloos en overbodig voorwerp, dan maar de wereld in moeten slingeren, óf dat het ons kennelijk niet lukt om ons aan een paar simpele, basale taalregels te houden.

Om dan toch maar op dat laatste – mijn stokpaardje, per slot van rekening – in te gaan: waarom staan er in hemelsnaam twee spaties in de naam van dit product, waar het toch óverduidelijk is dat die als één woord geschreven zou moeten worden??! Want dan zou ik in elk geval nog kunnen overwegen om erin mee te gaan. Als dit gewoon een eibakvormpistool was, een pistool dat tevens een bakvorm is om een ei in te bakken, dan was er een heeeeeeeeel, maar dan ook echt een miniem klein kansje geweest dat ik hier vrede mee zou kunnen hebben. Maar nee, nu is het niet minder dan een affront, een gotspe. Meer kan ik er niet van maken. Of…..?????

____________________________________________

Ei.

Bakvorm.

Pistool.

_____________________________________________

Zet het onder elkaar met punten erachter en je hebt toch nog iets poëtisch. Nou goed, daar moeten we het dan maar mee doen.

‘We can come an end’

Wat kan het Dunglish (een andere naam voor de rare mengelmoes tussen ‘Dutch’ en ‘English’) toch een schitterende, bijna poëtische frasen opleveren, mits gebruikt door de juiste personen. De welbekende keuzeheer van het Nederlands heren-voetbalteam L. van Gaal ís zo’n persoon.

Natuurlijk kun je zelf Dunglish verzinnen. Je gaat mij niet vertellen dat iedere zinnetje (sinnetje) uit het beroemde en bijzonder grappige boekje I always get my Sin daadwerkelijk is opgetekend uit waargebeurde gesprekken. Op de middelbare school schiepen mijn beste vriend en ik er gigantisch veel plezier in om zelf de raarste, letterlijk in het Engels vertaalde Nederlandse uitdrukkingen te verzinnen. Ik kan me niet voorstellen dat niet anderen (de schrijver van het genoemde boekje incluis) ook bevangen zijn door het ‘letterlijk-vertaal-virus’.

Bij mij en mijn beste vriend resulteerde dit virus uiteindelijk in de legendarische bandnaam Donkey Bridge. Het gebeurde in een saaie wiskundeles, ik denk toen we in de 5e of 6e klas van het middelbaar zaten. Onze docent had zojuist een ezelsbruggetje uitgelegd om een bepaald soort ingewikkelde vergelijking op te lossen. Op dat moment zaten wij, pubers als we waren, de les al ruim een half uur op te leuken door zo’n beetje alles wat er gezegd werd letterlijk in het Engels te vertalen (alleen voor onszelf hoor, de andere leerlingen hadden geen last van ons; zó puberaal waren we nou ook weer niet!) Nou ja, en een ezelsbrug wordt dan natuurlijk al snel een Donkey Bridge.

Nog jarenlang zouden we, tot viertal aangevuld met een andere klasgenoot en mijn broer, onder deze naam de jeugdhonken en poppodiummetjes van onze regio onveilig maken met onze eclectische, bevreemdende muziek (stukken van 8 minuten waarin we 4 keer van muziekstijl wisselden waren geen uitzondering in ons repertoire).

Terug naar Van Gaal. Hij heeft al een hoop geniale (L. van Geniaal is hij ook al eens genoemd, meen ik) frasen in het Dunglish geschapen. ‘We are running after the facts’ en ‘That’s another cook’ behoren tot mijn persoonlijke favorieten. In onderstaande filmpje zitten trouwens ook nog een paar andere prachtige vondsten, waarvan ‘The dead of the gladioles’ hier niet onvermeld mag blijven.

Gedicht: A. Marja – Het huwelijk

Er is iets raars aan de hand met het gedicht Het huwelijk van de dichter A. Marja (1917-1964). Het begint er eigenlijk al mee dat er een ander Nederlands gedicht met dezelfde titel is dat veel meer bekendheid geniet. Nog steeds schijnen tal van landgenoten uit Willem Elsschots Het huwelijk complete strofen te kunnen opzeggen. Niet gek, voor een van de marginaalste der kunstvormen. Maar ja, wat wil je ook, met zinnen als Hij dacht: ik sla haar dood en steek het huis in brand. Die zou zo maar de plot van een NPO-dramaserie in een notendop kunnen zijn. Of een nare kop uit de media over een verkeerd afgelopen toxische relatie. Hoe dan ook, Elsschots Huwelijk is vele malen bekender dan het gelijknamige gedicht van een van zijn vak- en tijdgenoten: A. Marja.

Persoonlijk was Marja’s Huwelijk altijd een van mijn favorieten uit Domweg gelukkig aan de Dapperstraat, een bekende, nogal beknopte (pocketformaat) bloemlezing van de totale Nederlandse poëziegeschiedenis. Ik kreeg deze bundel in 1994 van Sinterklaas. Dat vergeet ik niet snel, want het staat (in mijn vaders handschrift, gek genoeg) voorin op de eerste vergeelde pagina, met blauwe balpen geschreven. Juist de wat meer grappige en ironische gedichten in deze bundel braken voor mij het ijs, voor zover er nog ijs tussen mij en de poëzie in stond op dat moment. Maar – nu komt het – ik heb Marja’s Huwelijk altijd gelezen alsof het door een vrouw geschreven was. Ik weet het, stom, want het is toch duidelijk dat Marja hier een achternaam is bij een voornaam die begint met een A en dat je zo’n naam niet zomaar aan een man of vrouw kan toeschrijven. Kennelijk besefte ik dat nooit. Ik las de naam van de dichter blijkbaar nogal achteloos. Het gedicht zelf, daar ging het immers om.

Omdat ik de ‘ik’ uit het gedicht dus als vrouw zag, beschouwde ik het als een ironisch feministisch statement. Toen ik het onlangs wilde opzeggen aan mijn geliefde en er (zoals gewoonlijk) niet helemaal uit kwam, zocht ik het op en wat bleek: geschreven door een man! Ik hoopte dat ik er misschien twee versies waren: dit mannelijke origineel én een ironische reactie daarop van een vrouwelijke dichter. En in mijn hoofd gaat het in laatstgenoemde versie niet om het eten dat klaar is, maar om het (de?) vuilnis dat (die?) buitengezet moet worden. Helaas, dit gedicht blijkt onvindbaar. Heb ik het dan gedroomd? Iedere keer als mij thuis gevraagd wordt of ik een dergelijke handeling (zak naar de bak, bak naar de straat, bak terug) wil uitvoeren, denk ik even aan een bepaald gedicht, maar……dit gedicht bestaat helemaal niet!

Ik hoop dat ik het verkeerd heb en dat een van jullie me alsnog het betreffende gedicht kan tonen of dat iemand (wel een vrouw!) het alsnog kan schrijven. Dan is dit lange verhaal sowieso niet voor niets geweest.

.

A. Marja – Het huwelijk

Ik heb je alles gegeven:
een gedicht, mijn maandsalaris
en een kind; wil je nu even
kijken of het eten klaar is?

Axioma actie-oma

Even van de hak op de tak. Ik ben dus fan van de Rus Yevgeni (45 jaar) die om de dag een column heeft in de Volkskrant. De column begon onder de naam ‘Bericht uit Moskou’ vlak na de inval van de Russen in Oekraïne, en is te lezen op maandag, woensdag en vrijdag. Op dinsdag, donderdag en zaterdag is op dezelfde plek ‘Bericht uit de schuilkelder’ te lezen, waarin de Oekraïense Elena (66) vertelt over haar leven in Boedapest, waar ze na de uitbraak van de oorlog heen vluchtte.

Yevgeni’s column is van onschatbare waarde, omdat er sinds de uitbraak van de oorlog steeds minder nieuws is over Rusland en zijn bevolking. Dat is niet zo vreemd, als je bedenkt dat de overheid het land zo goed als verborgen houdt voor buitenlandse journalisten en er strenge straffen staan op het verspreiden van ‘nepnieuws’.

Vandaag staat in de eerste alinea van zijn column de volgende zin: ‘We hebben een oud axioma: de tsaar heeft altijd gelijk.’ Axioma, een term afkomstig uit de wiskunde, betekent: ‘basisbegrip dat zonder bewijs aangenomen moet worden’. Als synoniem wordt vaak ‘dogma’ genoemd.

Hoe de column verdergaat moeten jullie zelf maar lezen. Ik begon aan dit blogje door een woordspeling die in me opkwam: axioma –> actie-oma. En die bracht me dan weer op het lied dat ik twee maanden geleden (maar het lijken er wel twintig) maakte, ter ere van de zogenaamde oppositie-oma. U weet wel, die Russische oma die in opstand kwam tegen haar eigen overheid. Sindsdien horen we over dat soort zaken nog maar nauwelijks, wat natuurlijk enorm schrijnend is.

All Blues (Live in Copenhagen, 1960)

Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen
Probeer Coltrane te volgen

…weer mislukt.



PS Wij hebben thuis de LP



Tiny House

Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw een Tiny House
Jij maakt de spaghetti,
Ik kook dan wel de saus
Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw een Tiny House

We lullen allemaal teveel
Verzanden in gezeik
Verspillen onze beste bui
Aan modder, slik en slijk

Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw een Tiny House
Jij wast je in een tobbe
En ik kijk naar Mickey Mouse
Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw een Tiny House

Je hebt je Tiny House al, gast
Vind jij het hier nou groot?
Ik hoef hier maar te draaien
Of ’t is daar dat ik me stoot

Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw geen tiny house
We slijten onze dagen hier
Het maakt geen flausje aus
Ik weet het goedgemaakt
Ik bouw geen tiny house
Ik bouw geen tiny house

Pedro the Lion – Teenage Sequencer

Soms kom je een lied tegen dat je nog echt het gevoel geeft dat de schrijver er alles aan heeft gedaan om het te vervolmaken. Muziek en tekst zijn één, er wordt geen noot teveel of te weinig gespeeld en er zit geen woord te veel of te weinig in. Teenage Sequencer van de Amerikaanse band Pedro the Lion is zo’n lied. Als je goed naar de zanger luistert vertelt hij je zo’n hartverscheurend, beeldend en herkenbaar verhaal over zijn jeugd, dat je niet anders kan dan de (ooit in de jaren ’90 zo populaire) verhaaltjes-videoclip er haarscherp bij te denken.

Kort samengevat: Teenage Sequencer gaat over dat ondefinieerbare moment dat je ophoudt een basisschoolkind te zijn en ineens op de drempel staat van de ‘tienertijd’ en de daaraan gekoppelde middelbare school. De jongen uit het lied (volgens wikipedia zanger David Bazan zelf, die het hele nieuwe album Havasu ophing aan zijn eigen jeugd) beleeft na een gymles op de basisschool zijn eerste kus, waarna hij tot z’n grote teleurstelling geen tweede van het meisje in kwestie krijgt. Ook de volgende dag wijst ze hem, tot zijn nóg veel grotere teleurstelling, af.

Een tijd later – inmiddels heeft hij al vier keer verkering gehad en is het al net zo vaak uitgegaan – komt de ‘ik’ uit het lied op de laatste schooldag (van het middelbaar?) het meisje van zijn eerste kus weer tegen.

En dan, in het laatste couplet, wordt de tekst ineens raadselachtig; en dat mag dus óók, in een perfect lied! Duidelijk is dat de ‘ik’ alsnog beloond wordt voor het lange wachten; zijn eerste liefde ziet hem alsnog zitten en zegt dat ze hem het hele schooljaar al in de gaten heeft gehouden. Maar dan…

‘Bill had het fout’, zegt ze tegen de ik, en ‘ik wou dat ik was gebleven tot het einde van ons lied.’ Welke Bill? Wat heeft die tegen het meisje gezegd? Waarom bleek dat verkeerd te zijn? Wat is ‘ons lied’ waar ze naar verwijst en wanneer is dat dan gedraaid? Hebben ze er (net niet) op gedanst samen tijdens een schoolfeest of iets dergelijks? Je weet het niet.

Ik heb twee theorieën over deze raadselachtige open plekken in de tekst.

  1. De schrijver wil het niet te letterlijk maken en vindt dat je ze als luisteraar zelf mag invullen. Als deze theorie klopt zouden de open plekken het nummer een zekere literaire kwaliteit geven.
  2. Je vindt het antwoord op bovenstaande vragen in een of meerdere van de andere liedjes op het ‘conceptalbum’ Havasu.
    Ook dit zou het lied extra cachet geven, want kom er nog maar eens om in 2022: een album waarop er überhaupt zoiets als samenhang is tussen de afzonderlijke liedjes.

Hoe het ook zij, het is een mooi lied, hoewel het van veel mensen wel wat minder larmoyant zal mogen allemaal.

O ja: een sequencer is een computertje waarmee muzikanten ervoor kunnen zorgen dat elektronische muziek (beats, baslijnen, melodieën etc.) perfect in de maat blijft lopen. Het is dus een apparaat dat het moet hebben van z’n voorspelbaarheid. In de refreinen klinkt de ik-figuur een beetje wanhopig, als hij zegt dat het nou eenmaal de natuur is die iemand – voorspelbaar als een sequencer – in een tiener verandert. Je wéét immers precies wanneer dat gebeurt: op je tiende verjaardag. Maar stiekem ook: op het moment dat je je eerste kus en je eerste liefdesverdriet ervaart.

Hier de tekst:

Teenage Sequencer

You said to meet by the gym after school before volleyball
Your grin poked through the door and we met lips
As electric as the kiss was
The way you told me no
When I leaned in for another thrilled me more

There goes nature
Pulling me along like a sequencer
Right on time
Turning me into a teenager
Will I always be a teenager now

Oh I had a hard time falling asleep that night
Then woke up anxious to get to school
And exchange some sweet nothin
But when I saw you in the hall
Without an explanation
You called it off

There goes nature
Pulling me along like a sequencer
Right on time
Turning me into a teenager
I don’t wanna be a teenager now

Four breakups later
On the last day of school
You pulled me aside
And I tried to play it cool
You’d watched me all year
And you knew Bill was wrong
And you wished you had stayed through
The end of our song