Woord van de dag: presolaire korrel

Schermafbeelding 2020-01-14 om 19.54.14

Ok, welbeschouwd is het natuurlijk geen woord maar een woordgroep, maar toch: de presolaire korrel is met afstand het welluidendste wat ik vandaag in de media ben tegengekomen.

Eigenlijk moet je je er niet meteen in verdiepen, maar gewoon even spelen met deze prachtige taalvondst:

– ‘Mama, ik kan mijn presolaire korrels niet vinden!’
– ‘Dan heb je nog niet goed in je speelgoedhoek gekeken, Maan!’

of

De amuse in het driesterrenrestaurant bestond uit een voorzichtig geglazuurd stukje zee-egel op een bedje van gesuikerde herfst-spiering, gegarneerd met langdurig in wortelnoten vaten gerijpte presolaire korrels.

of

‘Dokter, ik heb de laatste tijd zo’n jeuk in mijn anus.’
‘Ik zie het al: presolaire korrels. Dagelijks drie bekers warme anijsmelk en u bent er binnen no-time vanaf, hoor!’

Nee, het is niet aan mij om uit te leggen wat presolaire korrels zijn. Dat kunnen wetenschapsjournalisten veel beter. Die, én de Jeugd van Tegenwoordig. (Ik kwam ergens in het NRC-artikel het woord sterrenstof tegen….)

 

 

Taalverandering: HET internet

In weerwil van de wetmatigheid dat er bij taalverandering vooral dingen verdwijnen in plaats van dat er dingen bij komen, is bij het woord internet iets vreemds aan de hand. Vroeger (sic) hadden we het meestal over internet, niet voorafgegaan door het bepaalde lidwoord het. ‘Wat was je aan het doen, Bobby?’ ‘Ik zat op internet, mam!’ ‘Oh. Doe je voorzichtig, schatje?’ ‘Jahaaaa!’

Wanneer zijn we het ineens nodig gaan vinden om dat ene bepaalde lidwoord ervoor te plaatsen? En dan is het ook nog eens het lidwoord dat juist uit onze taal zou verdwijnen, volgens de mensen die er verstand van hebben.

Is het omdat we de Engelstalige wereld (‘How much time do we spend on the internet?’) zo graag nadoen? Of denken we dat het ouderwetse lidwoord meer recht doet aan de grootsheid van de online wereld en is het dus een kwestie van ontzag? Is het om afstand te creëren tussen onszelf en de digitale wereld dat we die wereld als mannelijk, noch vrouwelijk aanspreken, maar juist onzijdig?

Stuur je antwoord op een briefkaart naar KRO’s Taalkwesties, postbus 1234 AB in Hilversum en win een analoge sleutelhanger.

Klimaat & de (on-)zin ervan

Het is een van de grootste paradoxen van onze tijd: hoe meer we weten over de wereld en hoe makkelijker we al die kennis met alle aardbewoners kunnen delen, hoe groter de onenigheid over de staat waarin onze wereld verkeert. Dit soort gedachten schiet door mijn hoofd bij het zien van berichten zoals het onderstaande:
Schermafbeelding 2019-04-10 om 09.44.51.png

Als je zo’n kaartje ziet, kun je niet anders dan schrikken. Maar dan: wat als al die klimaatsceptici een punt hebben? Ze zullen toch niet voor niks op de gedachte gekomen zijn dat ze alle onheilsprofeten te vuur en te zwaard willen bestrijden? Gaat er nog een moment komen dat al die moderne communicatietechnologie niet tot onenigheid leidt, maar juist tot eensgezindheid? Was Michael Jackson er nog maar, dan kon ie er een lied over maken.

Kalifaatverlater

Van mij mag dit woord wel meedingen naar de Woord van het jaar-verkiezing 2019. Ik heb net even op google gecheckt of het al eerder gebruikt is, bijvoorbeeld in 2018, maar het lijkt er niet op. In elk geval viel het mij in de krant (NRC) zojuist voor het eerst op. Het klinkt een beetje als een gedicht, ‘kalifaatverlater’, met al die lange a’s en twee keer die l erin. Prachtig.