De wasmand

Mijn brood smerend gebeurden ineens twee dingen
gelijktijdig.
Ik dacht: soms voelt het alsof het leven je inhaalt
(een smerig anglicisme)
en tegelijkertijd klonk er een liedje op de radio
waarin de sound van Marvin Gaye perfect gekopieerd werd.

Even later hoorde ik ‘pak jij de wasmand even aan?’ van boven en was het weer
weg.

Twijfel

Doordat het de afgelopen week niet zo lekker liep tussen mij en mijn blog bedacht ik vandaag ineens iets nieuws: ik ga een roman schrijven een over een 38-jarige docent die besluit om game-designer te worden. Of misschien makkelijker, ik neem een nieuwe hobby: game-designen. Dat laatste zal ongetwijfeld minder tijd in beslag nemen.

Dichtweek

Beste bloglezer,

Vanaf heden ga ik proberen iedere dag te posten. Ik heb besloten om mijn creativiteit iets planmatiger in te zetten. Daarom is het deze week gedichtenweek. Iedere dag zal ik een gedicht publiceren op De Laatste IJsschots, niet meer en niet minder. Hieronder mijn eerste toetsenvrucht.

 

Weerzi(e)n

Bij binnenkomst valt het weerzien zwaar;
teveel gezichten, teveel stemmen, teveel verhalen
over vakanties die de jouwe niet waren.

Hoe moet dat ook alweer: je inleven in de ander,
nieuwsgierig zijn, doorvragen niet bang zijn voor ongemakkelijke
stiltes?

Op welk punt in de dag de ommekeer er is
is moeilijk te zeggen, maar dat ie komt staat vast.

Vanzelf gaat het nog niet, maar het is niet eens je eigen verhaal
dat je stiekem graag vertelt, soms wel twee, drie, keer, waarbij
je in je geheugen graaft naar het mooiste moment of juist het spannendste,
die lekke band vlak voor vertrek die toch meteen geplakt kon worden, nee.

Het is een vierdimensionale lach,
een aansporing in woord en beeld die geruststelt en laat weten:
toe maar, vertel maar, je mag er zijn, bij mij mag jij er zijn.

Jan van Aken – De ommegang

De ommegang

Wat als je jezelf zou kunnen aanleren om álles, maar dan ook werkelijk álles wat je leest te onthouden? Een interessante, hoewel misschien niet meer zo urgente vraag. Tegenwoordig heeft immers vrijwel iedereen een klein apparaatje in zijn broekzak, waarin alle kennis ooit vergaard 24 uur per dag beschikbaar is. Wie heeft er met een van wifi-netwerken vergeven aardbol nog zoiets ouderwets als een geheugen nodig?

De hoofdpersoon van De ommegang, de zevende roman van Jan van Aken, lukt het daadwerkelijk om iedere tijdens zijn leven gelezen zin woordelijk te onthouden. Als kennis macht is, zou je denken, moet deze Isidoor welhaast een van de machtigste personen van zijn tijd zijn.  Zijn tijd, dat is de late 14e en de vroege 15e eeuw, waarin het nog een ruime zeshonderd jaar wachten was op de eerste smartphone. Meer dan 600 pagina’s lang mag de lezer zich verbazen over wat Isidoor allemaal kan met zijn gave, maar vooral ook over wat hij er uiteindelijk niet mee doet.

Dat laatste is uiteindelijk een zegen voor de lezer. Van Aken vond het gelukkig niet zo interessant om van zijn hoofdpersoon een platte hedonist te maken die zijn kennis louter inzet voor vluchtige geneugten. Waarmee niet gezegd is dat hij zich daarin niet onderdompelt. Integendeel, net als iedere Middeleeuwer drinkt hij zich bij tijd en wijle ongans aan bier en wijn en ook van de vleselijke lusten onthoudt hij zich niet, in de meeste gevallen met dank aan een keur aan dames van lichte zeden.

Die drank en die vrouwen weerhouden hem er niet van om de halve wereld rond te zwerven, iets wat wel meer hoofdpersonen in Van Aken-romans gedaan hebben. Isidoor begint als vondeling in Noord-Engeland om vervolgens via Parijs, Bologna, Turkije en Oezbekistan zelfs helemaal in China te belanden, het land waar ‘Polo’ ooit ook heen reisde. Na al die omzwervingen komt hij uiteindelijk terecht in het Zuid-Duitse Konstanz, precies in de periode dat daar het beroemde concilie plaatsvond.

Als je dat laatste leest denk je misschien dat deze roman bolstaat van de historische feiten over de genoemde periode, maar dat is gelukkig niet zo. Bij Van Aken dienen zijn de feiten altijd ondergeschikt aan het verhaal en dat is maar goed ook, want verhalen vertellend is hij op zijn best. Er zijn trouwens wel recensenten die dat irritant vinden, het af en toe strooien met historische feitjes, maar het ondertussen niet zo nauw nemen met hoe het écht zat. Ik zat er niet zo mee. Natuurlijk weet ik ook wel dat er in 1400 nog niet zoiets als Italië bestond en dat mensen het nog niet over Italianen hadden, maar als de hoofdpersoon in het cosmopolitische Konstanz een stamkroeg heeft met een Fransman, een Duitser en een Italiaan is het natuurlijk ook gewoon geestig om je voor te stellen dat stereotypen van alle tijden zijn (de Italianen zijn bijvoorbeeld modieus en houden van lekker eten).

Het op dit blog eerder beschreven Nobel streven van Frits van Oostrom ging over een Hollandse ridder die in ongeveer dezelfde tijd leefde als Isidoor uit De ommegang. Sterker nog, er is in Van Oostroms boek zelfs een behoorlijk grote rol weggelegd voor een man die aan het eind van Van Akens roman ook nog even opduikt als antagonist van de hoofdfiguur. Het gaat om de beroemde Parijse theoloog en academicus Jean de Gerson. Zelf had ik er geen enkele moeite mee om een figuur die ik historisch feitelijk en waarheidsgetrouw had leren kennen bij Van Oostrom over te plaatsen naar de goeddeels uit de goeddeels uit Van Akens fantasie ontsproten wereld.

Als laatste wil ik nog de rol noemen die architectuur in het boek speelt. Isidoor kiest er dan aanvankelijk wel voor om dokter te worden, maar dit doet hij alleen omdat hij denkt alleen daarmee zijn droom kan verwezenlijken om als architect grote kathedralen te bouwen. Er zitten heerlijke passages in dit boek waarin middeleeuwse bouwwerken een grote rol spelen. Van Aken laat zijn Isidoor met dezelfde verwonderde blik naar een kathedraal kijken als die wij zelf vandaag de dag nog hebben: hoe krégen ze het allemaal voor elkaar?

Isidoor kan het zelf ook amper bevatten, maar als hij voor het eerst met eigen ogen de kathedraal van Salisbury mag aanschouwen en zich zelfs even bemoeit met bouwwerkzaamheden aan de hoge toren kun je niet anders dan gniffelen om de scherpzinnigheid en betweterigheid waarmee hij dit doet. Van Akens hoofdfiguur ziet meteen dat de constructie van genoemde toren niet deugt en weet zeker dat die anders en beter had gekund. Ik kon niet anders dan even googelen op kathedraal van Salisbury om in elk geval plaatjes te bekijken en kwam er toen achter dat de stevigheid van genoemde toren inderdaad lange tijd problematisch is geweest. Het middeleeuwse bouwproces is niet dusdanig uitvoerig gedocumenteerd dat we precies weten hoe het allemaal in zijn werk ging, maar van Aken heeft in de genoemde scene in Salisbury precies wat interessante elementen verwerkt zodat je voelt dat je er toch echt even bij bent. Een tipje van de sluier: om zware blokken steen te kunnen hijsen lieten ze zeshonderd jaar geleden mannen in grote raderen rennen.

Als hij later in het boek in Samarkand (Oezbekistan) belandt is hij niet alleen getuige van een machtig bouwwerk – een moskee – maar mag hij deze voor de beroemde wrede heerser Timoer Lenk zelfs voltooien. Ook deze Bibi Khanun-moskee heb ik opgezocht en verdomd als het niet waar is, ook deze moskee heeft te kampen gehad met bouwfouten en imperfecties. Het is dan ook nogal een complex proces in de architectuur, het bouwen van een perfecte koepelconstructie.

Conclusie van het verhaal: de boeken van Van Aken zijn een klein beetje leerzaam, maar vooral heel leuk. (Een beetje een laffe zin zin om deze boekbespreking af te sluiten, maar ik kan nog wel alinea’s lang doorgaan over dit boek, merk ik, en het moet ook een keer klaar zijn.)

Aanvulling: ik ontdekte zojuist nog dit prachtige stuk, geschreven door Jeroen Vullings en gepubliceerd in Vrij Nederland.

 

 

 

Malibu

Gisteren gehoord op radio 1: de band Malibu met het nummer ‘Koning van het schoolplein.’

Als je niet zo van Spotify bent kun je hier nog een live-clip op youtube bekijken van hetzelfde nummer:

‘Ga eens in de supermarkt op je rug liggen.’

Ik jat gewoon even de kop van dit artikel uit de krant van vandaag. Het artikel zelf heb ik uiteraard weer niet gelezen, want het stond helemaal achter in de krant en ik had nu juist zin om iets te typen en dan kan je niet in dezelfde tijd ook nog het hele stuk gaan lezen.

Nou ja, ik pikte wel iets op, namelijk dat het een niet onknappe jonge filosoof is die dit tegen de dienstdoende interviewer van de krant heeft gezegd. Nou goed dan, filosoofje, ik vind het een mooi advies dat je ons hier geeft, maar is het haalbaar? Ik wil best in de supermarkt op mijn rug gaan liggen, maar ja, wetten en praktische bezwaren enzo. En daarbij, het eerste wat je dan denkt is toch: ik kom over als een idioot. Dus je kunt jezelf er pas echt toe zetten op je rug te gaan liggen in de supermarkt als je besloten hebt dat je dat écht wilt, overkomen als een idioot. En zover ben ik (nog) niet.

Misschien praat ik wel weer voor mijn beurt en wordt het – als ik het stuk daadwerkelijk heb gelezen – op wonderbaarlijke wijze ook wel echt duidelijk hoe en wat met het op je rug liggen in de supermarkt, maar dat wil ik in dit stadium zoals gezegd niet weten.

Mijn immer associërende brein komt dankzij het lig-advies wel op twee prachtige videoclips uit de ’90’s uit, waarvan ik er een (onderstaande) u niet wil onthouden.

 

Welke die andere clip was? De video bij Everybody Hurts van REM, maar die was volgens mij niet toepasselijk, omdat hij wel gaat over iemand die iets raars doet en daar vervolgens iedereen mee aansteekt, maar dat rare is in dat geval niet ‘op de grond liggen’. Als ik het mis heb moet je het maar even laten weten.

Albumrecensie: Glitterkots en de Nasmaak – Tenderised RAW Feelings

Glitterkots - Tenderised RAW feelings

Glitterkots en de Nasmaak – Tenderised – RAW Feelings

Ondanks verscheen bij ons van De Laatste IJsschots ineens een ouderwets cd’tje ten burele. Het ging om het eerste echte album van het elektronische duo Glitterkots en de Nasmaak. Nou luister ik normaal gesproken nooit naar elektronische muziek, maar wat deze heren maken kon mij toch zeker wel bekoren. Op de website van het duo omschrijft Glitterkots zijn muziek als een mix van acid, experimental, noisy techno met een analoge vibe. Amen. Ik heb geen idee of die omschrijving klopt, aangezien ik in geen van genoemde genres thuis ben, maar verrassend en eclectisch is het duo op Tenderised RAW Feelings sowieso.

Neem nu Cage, de tweede track op het album. Een groot deel van het nummer heeft het nog best een rustige, doch duistere groove, maar ongeveer op 4/5 (04:39) is daar ineens een vette, stampende technobeat die je eventjes lekker wakker schudt. De noise-kant van Glitterkots komt bijvoorbeeld boven in de eerste helft van het nummer 9to5beat. Net op het moment dat je denkt dat het nummer die titel niet verdient is daar (op 01:34) ineens die snoeiharde killer-beat, moddervet tot in zijn vezels.

Die aanstekelijke beat wordt vervolgens voortgezet in het nummer Snitches, dat met zijn laserpistoolgeluidjes een angstaanjagend SF-sfeertje neerzet. Het nummer Boozebruise is dan juist weer uitgesproken afwisselend, en toont aan het einde aan dat Glitterkots ook prima uit de voeten kan met een opzwepende breakbeat, waar je heerlijk in kunt ‘hangen’.

Teeth lijkt iets minder naar ‘oudere’ elektronische genres terug te grijpen en lijkt zelfs iets van een dub-step feel te hebben. Toch heeft ook deze track de onmiskenbare Glitterkots-signatuur doordat ook hier experimentele, immer veranderende prikkeldraad-noises nooit ver weg zijn. Op 01:36 zit trouwens een heerlijke overgang in dit nummer die niet zou misstaan op de betere experimentele dance-podia die ons land rijk is.

Op afsluiter A Storm Is Coming nemen de mannen wat gas terug (heerlijk ambient-intro!) en laten op die manier een andere, wat rustiger kant van zichzelf zien dan in de voorgaande tracks. ‘Filmisch’ en ‘spacy’ (niet Kevin!) zijn denk ik de beste omschrijvingen van deze heerlijke trippy track.

Kortom, als je geïnteresseerd bent in experimentele elektronische muziek (de heren improviseren eigenlijk alles met z’n tweeën, iets wat live ook verdomd goed lijkt uit te pakken, getuige bijvoorbeeld dit filmpje) die tegelijk dromerig, schurend en stampend is, dan mag je dit album eigenlijk gewoon niet missen.

Klik hier om het album op Spotify te beluisteren.